Nghỉ việc, thất nghiệp, khó khăn về tiền bạc… là những lý do khiến nhiều người lao động nghĩ đến việc nhận BHXH một lần. Có một khoản tiền trong tay lúc này quả thật rất đáng quý, nhất là khi tiền nhà, tiền ăn, tiền học cho con hay những khoản chi tiêu trong gia đình vẫn đang chờ mình giải quyết.
Nhưng trước khi quyết định nhận BHXH một lần, hãy thử nghĩ xa hơn một chút. Những năm tháng mình đã đi làm, đã đóng BHXH bằng chính tiền lương và sức lao động của mình có thể không chỉ đổi lại một khoản tiền nhận một lần. Nếu bảo lưu và tiếp tục tham gia, quãng thời gian ấy còn có thể trở thành lương hưu và tấm thẻ BHYT khi về già.
Một câu chuyện rất thật của người lao động
Hãy thử hình dung câu chuyện của một cô công nhân đã đi làm hơn 15 năm. Những năm còn trẻ, cô làm việc đều đặn, tháng nào cũng trích một phần tiền lương để đóng BHXH. Đến một ngày công ty thu hẹp sản xuất, cô phải nghỉ việc. Trong tay lúc đó không có nhiều tiền tiết kiệm, nên cô nghĩ ngay đến việc nhận BHXH một lần để có một khoản trang trải cuộc sống.
Nếu nhận, cô sẽ có một khoản tiền ngay lúc này.
Nhưng nếu cô bảo lưu số năm đã đóng, sau đó tìm được công việc mới và tiếp tục tham gia BHXH, những năm tháng trước đây vẫn được cộng nối. Đến khi đủ điều kiện, cô có thể nhận lương hưu hằng tháng, đồng thời được hưởng các quyền lợi an sinh đi kèm theo quy định.
Có thể ở tuổi 40, 50, cô vẫn nghĩ khoản lương hưu ấy còn rất xa. Nhưng đến tuổi 60, khi đôi chân đã mỏi, sức khỏe không còn như trước và không thể dễ dàng tìm một công việc để kiếm tiền, một khoản thu nhập đều đặn mỗi tháng sẽ trở nên quý giá biết bao.
Bảo lưu BHXH là gì và tại sao người nghỉ việc nên biết?
Bảo lưu BHXH hiểu đơn giản là: bạn nghỉ việc nhưng không lấy BHXH một lần, thời gian đã đóng trước đó vẫn được giữ lại để tiếp tục cộng dồn khi tham gia BHXH sau này.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa với người đã đóng BHXH nhiều năm. Bạn không cần phải đóng lại từ đầu chỉ vì mình nghỉ một công việc. Khi có điều kiện đi làm trở lại và tiếp tục tham gia BHXH, thời gian đã đóng trước đó có thể được cộng với thời gian đóng sau này theo quy định.
Nói một cách dễ hiểu, những năm tháng bạn đã đóng không mất đi chỉ vì bạn nghỉ việc. Bạn có thể tạm dừng hành trình ấy, rồi tiếp tục khi cuộc sống ổn định hơn.
Đôi khi, giữ lại một quyền lợi cho tương lai còn quan trọng hơn việc có thêm một khoản tiền trong tay ở hiện tại.
Nhận BHXH một lần và bảo lưu BHXH: khác nhau thế nào?
Đây có lẽ là điều người lao động cần hiểu rõ nhất trước khi đưa ra quyết định.
Nếu nhận BHXH một lần, bạn có một khoản tiền để giải quyết những nhu cầu trước mắt. Nhưng thời gian đóng tương ứng sẽ không còn được sử dụng để tính hưởng lương hưu. Khi về già, bạn cũng không còn khoản lương hưu hằng tháng từ chính thời gian đã nhận một lần đó.
Ngược lại, nếu bảo lưu BHXH, bạn chưa nhận khoản tiền đó ngay. Đổi lại, thời gian đã đóng vẫn được giữ để tiếp tục tích lũy. Khi đủ điều kiện theo quy định, bạn có cơ hội hưởng lương hưu và các quyền lợi an sinh đi kèm.
| Lựa chọn | Quyền lợi trước mắt | Quyền lợi lâu dài |
|---|---|---|
| Nhận BHXH một lần | Có một khoản tiền ngay | Không còn thời gian đóng tương ứng để tính lương hưu |
| Bảo lưu BHXH | Chưa nhận tiền ngay | Giữ thời gian đóng để tiếp tục tích lũy, hướng tới lương hưu |
Vì vậy, không phải cứ có thể nhận BHXH một lần thì nhất thiết phải nhận ngay. Nếu khó khăn tài chính chưa đến mức bắt buộc, bảo lưu BHXH là một lựa chọn rất đáng cân nhắc.
Đóng BHXH tự nguyện: cơ hội nối tiếp những năm tháng đã đóng
Sau khi nghỉ việc, không phải ai cũng tìm được việc mới ngay. Có người chuyển sang làm tự do, bán hàng, kinh doanh nhỏ hoặc tạm thời ở nhà chăm sóc gia đình. Khi đó, BHXH tự nguyện có thể là một phương án để người lao động tiếp tục tích lũy thời gian tham gia.
Theo ví dụ được đưa ra, nếu lựa chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng tối thiểu 1,5 triệu đồng/tháng thì mức đóng BHXH tự nguyện trước khi tính chính sách hỗ trợ là khoảng 330.000 đồng/tháng.
Với trường hợp thuộc hộ nghèo và được hưởng mức hỗ trợ tương ứng, số tiền thực tế phải đóng có thể giảm xuống khoảng 165.000 đồng/tháng. Nếu duy trì tham gia trong 20 năm và đáp ứng điều kiện về tuổi nghỉ hưu, người lao động có thể được hưởng lương hưu hằng tháng.
Theo mức minh họa trong bài, lao động nữ có thể nhận khoảng 1,4 triệu đồng/tháng, còn lao động nam khoảng 1,145 triệu đồng/tháng. Đây là con số minh họa, quyền lợi thực tế còn phụ thuộc vào mức đóng, thời gian đóng và quy định tại thời điểm hưởng.
Điều đáng nói là người lao động không nhất thiết phải lựa chọn giữa “nghỉ việc” và “mất luôn cơ hội hưởng lương hưu”. Nếu hiểu đúng chính sách, mình vẫn có thể nối tiếp hành trình BHXH theo khả năng của mình.
Lương hưu không chỉ là tiền, đó còn là sự tự chủ khi về già
Khi còn trẻ, có sức khỏe, chúng ta thường nghĩ rằng chỉ cần chịu khó làm việc thì sẽ có tiền. Nhưng tuổi trẻ không kéo dài mãi. Một ngày nào đó, công việc nặng nhọc sẽ trở nên khó khăn hơn, sức khỏe giảm sút và việc kiếm tiền sẽ không còn dễ dàng như hiện tại.
Đến lúc ấy, điều một người lớn tuổi cần đôi khi không phải là thật nhiều tiền, mà là một khoản thu nhập ổn định để tự lo cho cuộc sống của mình. Có lương hưu, người già có thể chủ động hơn trong những khoản chi tiêu hằng ngày, bớt cảm giác phải phụ thuộc vào con cháu.
Đó cũng là lý do lương hưu có ý nghĩa rất khác với một khoản tiền nhận một lần. Một khoản tiền có thể được dùng hết sau vài năm, nhưng một nguồn thu nhập đều đặn có thể đồng hành với mình trong suốt những năm tháng tuổi già, theo chính sách và điều kiện hưởng.
Có lương hưu còn có thêm quyền lợi BHYT
Tuổi càng cao, sức khỏe càng là điều khiến nhiều gia đình lo lắng. Khi còn trẻ, một lần đau ốm có thể chỉ khiến chúng ta mất vài ngày nghỉ làm. Nhưng khi về già, chi phí khám chữa bệnh có thể trở thành một gánh nặng không nhỏ.
Người hưởng lương hưu còn được tham gia BHYT theo chính sách dành cho người hưởng lương hưu và được hưởng quyền lợi khám chữa bệnh theo quy định. Đây là một quyền lợi rất đáng lưu tâm khi cân nhắc giữa việc bảo lưu BHXH và nhận BHXH một lần.
Bên cạnh đó, khi đáp ứng đủ điều kiện, người hưởng và thân nhân còn có thể được hưởng những chế độ liên quan như trợ cấp mai táng và chế độ tử tuất.
Vì vậy, khi tính toán giá trị của BHXH, đừng chỉ hỏi: “Tôi đóng vào bao nhiêu và nhận lại bao nhiêu?”. Hãy hỏi thêm: “Nếu tôi giữ lại, sau này mình và gia đình còn được hưởng những gì?”
Những người sắp nghỉ việc nên làm gì trước khi rút BHXH một lần?
Nếu bạn vừa nghỉ việc và đang có ý định nhận BHXH một lần, đừng vội ký hay làm thủ tục ngay chỉ vì đang cần tiền. Hãy kiểm tra trước mình đã tham gia BHXH được bao nhiêu năm, mức đóng trong quá trình làm việc và mình còn khả năng tiếp tục tham gia trong tương lai hay không.
Nếu khó khăn tài chính chỉ mang tính tạm thời, hãy cân nhắc các phương án khác và bảo lưu thời gian đóng BHXH. Khi cuộc sống ổn định hơn, bạn có thể tiếp tục tham gia BHXH bắt buộc hoặc BHXH tự nguyện nếu đủ điều kiện.
Đặc biệt, những người đã có nhiều năm đóng BHXH càng nên cân nhắc kỹ. Bởi mỗi năm đóng không chỉ là một con số, mà là một phần công sức mình đã bỏ ra trong những năm tháng còn khỏe mạnh để chuẩn bị cho chính mình của tương lai.
FAQ: Những câu hỏi thường gặp về bảo lưu BHXH
1. Nghỉ việc có bị mất số năm đã đóng BHXH không?
Không. Việc nghỉ việc không đồng nghĩa với việc mất thời gian đã tham gia BHXH. Nếu chưa nhận BHXH một lần, người lao động có thể bảo lưu thời gian đã đóng và tiếp tục tham gia khi có điều kiện.
2. Bảo lưu BHXH có cần đóng tiếp ngay không?
Không nhất thiết phải đóng tiếp ngay. Người lao động có thể bảo lưu thời gian đã đóng trong thời gian chưa tham gia. Khi đủ điều kiện và có nhu cầu, có thể tiếp tục tham gia để cộng nối thời gian.
3. Nghỉ việc rồi có thể đóng BHXH tự nguyện không?
Có thể tham gia BHXH tự nguyện nếu thuộc đối tượng và đáp ứng điều kiện theo quy định. Đây là một trong những phương án để người lao động không còn tham gia BHXH bắt buộc tiếp tục tích lũy thời gian.
4. Nhận BHXH một lần có còn được hưởng lương hưu không?
Thời gian đóng BHXH đã được giải quyết BHXH một lần sẽ không còn được dùng để tính hưởng lương hưu. Vì vậy, nếu muốn hướng tới lương hưu, người lao động nên cân nhắc việc bảo lưu và tiếp tục tham gia thay vì nhận một lần.
5. Lương hưu có được hưởng BHYT không?
Người đang hưởng lương hưu được tham gia BHYT theo chính sách dành cho người hưởng lương hưu và được hưởng quyền lợi khám chữa bệnh theo quy định hiện hành.
Đừng để những năm tháng mình đã cố gắng trở thành một khoản tiền rồi nhanh chóng biến mất
Có lẽ lúc còn trẻ, chẳng ai muốn nghĩ nhiều đến tuổi già.
Chúng ta bận đi làm, bận kiếm tiền, bận lo cho cha mẹ, con cái và những hóa đơn phải thanh toán mỗi tháng. Nhưng rồi thời gian sẽ đi qua rất nhanh. Những người hôm nay còn đang đứng máy, làm công trình, chạy đơn, làm văn phòng hay tăng ca đến tối muộn, một ngày nào đó cũng sẽ bước vào tuổi không còn đủ sức để làm việc như trước.
Khi ấy, điều quý giá nhất có thể không phải là mình từng nhận được bao nhiêu tiền, mà là mỗi tháng mình vẫn có một khoản thu nhập để tự lo cho bản thân.
Nếu chưa thật sự cần đến khoản tiền BHXH một lần, hãy cho mình thêm một cơ hội để cân nhắc. Có thể bảo lưu hôm nay không mang lại cho bạn tiền ngay lập tức, nhưng nó có thể giữ lại một phần sự an tâm cho chính bạn của nhiều năm sau.
Và nếu có một điều Human Power muốn nhắn gửi đến người lao động, thì đó là:
Bạn đã dành những năm tháng khỏe mạnh nhất của mình để làm việc. Hãy thử dành một phần những năm tháng ấy để chăm lo cho chính mình khi về già.
Đừng chỉ nghĩ cho ngày hôm nay.
Hãy để một phần những cố gắng của tuổi trẻ được ở lại, để sau này khi tóc đã bạc, mình vẫn có thể tự tin nói rằng: “Tôi vẫn có thể tự lo cho cuộc sống của mình.”
Xem thêm bài viết: Rút hồ sơ BHXH 1 lần năm 2026: Hồ sơ gồm gì, nộp ở đâu, bao lâu nhận tiền?
