Bảo Hiểm Xã Hội, Kinh nghiệm & giải đáp

Có nên rút BHXH 1 lần? Phân tích thiệt hơn và lời khuyên từ chuyên gia

Trong bối cảnh kinh tế có nhiều biến động, làn sóng rút bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần để giải quyết các nhu cầu tài chính trước mắt như xây nhà, kinh doanh hay lo cho con cái đang trở thành xu hướng trong giới công nhân viên chức. Tuy nhiên, đứng trước quyết định này, nhiều người lao động không khỏi băn khoăn: Có nên rút BHXH một lần hay kiên trì đợi lương hưu để an dưỡng tuổi già?

Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp luật hiện hành và làm một bài toán so sánh cụ thể để bạn có cái nhìn rõ nét nhất.

Có nên rút BHXH 1 lần không? — *Hôm nay tiết kiệm, mai sau an nhàn.*

1. Điều kiện và mức hưởng lương hưu hiện nay

Trước khi quyết định có nên rút BHXH hay không, bạn cần nắm rõ quyền lợi về lương hưu mà mình có thể nhận được. Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014, mức lương hưu hằng tháng được tính dựa trên tỷ lệ đóng và thời gian tham gia:

Đối với nam giới: Đóng đủ 20 năm được hưởng 45%. Sau đó, mỗi năm đóng thêm được cộng 2%.
Đối với nữ giới: Đóng đủ 15 năm được hưởng 45%. Sau đó, mỗi năm đóng thêm được cộng 2%.
Mức tối đa: Tỷ lệ hưởng lương hưu cao nhất là 75% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Lưu ý rằng nếu nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động, mỗi năm nghỉ sớm sẽ bị trừ 2% vào tỷ lệ hưởng.

2. Những trường hợp được phép rút BHXH một lần

Để đưa ra quyết định có nên rút BHXH một lần hay không, trước hết bạn cần đối chiếu xem mình có thuộc diện được phép hưởng theo quy định của pháp luật hay không. Cụ thể, thay vì bảo lưu để chờ lương hưu, người lao động thường cân nhắc có nên rút BHXH khi rơi vào các trường hợp sau:

Đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa tích lũy đủ số năm đóng BHXH cần thiết và không có ý định tham gia tiếp theo hình thức tự nguyện.
Người lao động đã nghỉ việc sau 01 năm, không tiếp tục đóng BHXH và có tổng thời gian tham gia dưới 20 năm thường băn khoăn có nên rút BHXH ngay để trang trải cuộc sống.
Người lao động có dự định ra nước ngoài định cư lâu dài.
Trường hợp mắc các bệnh hiểm nghèo nguy hiểm đến tính mạng (như ung thư, xơ gan cổ chướng, AIDS…).

Bên cạnh việc cân nhắc có nên rút BHXH, bạn cũng cần nắm rõ mức hưởng sẽ được tính dựa trên quá trình đóng: cứ mỗi năm trước 2014 được tính 1.5 tháng lương và từ năm 2014 trở đi là 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng. Hãy xem xét kỹ các điều kiện này trước khi đưa ra lựa chọn cuối cùng.

3. Bài toán kinh tế: Có nên rút BHXH một lần để lấy “tiền tươi”?

Để giải đáp thắc mắc có nên rút BHXH, hãy cùng so sánh con số thực tế của một người lao động đóng BHXH 20 năm với mức lương 7 triệu đồng/tháng.

Nếu chọn rút BHXH một lần:

Bạn sẽ nhận được một khoản tiền khoảng: 234.500.000 đồng. Đây là con số lớn, có thể giúp bạn giải quyết ngay các công việc cần thiết, nhưng sau đó, mọi sợi dây liên kết với hệ thống an sinh xã hội sẽ bị cắt đứt.

Nếu chọn hưởng lương hưu (Tính đến khi qua đời theo tuổi thọ trung bình):

Lao động nam: Tổng số tiền nhận được (bao gồm lương hưu, thẻ BHYT miễn phí, trợ cấp mai táng và tử tuất) ước tính lên đến hơn 412 triệu đồng.
Lao động nữ: Do tuổi thọ trung bình cao hơn, tổng giá trị nhận được có thể vượt mức 1 tỷ đồng.

Nhìn vào các con số trên, giá trị của lương hưu cao gấp 2 đến 4 lần so với việc rút một lần. Vậy bạn có nên rút BHXH chỉ để đổi lấy số tiền bằng 1/4 giá trị thực tế mình xứng đáng nhận được?

4. Những hệ lụy lâu dài khi rời bỏ lưới an sinh

Quyết định có nên rút BHXH không chỉ là câu chuyện của hôm nay mà là câu chuyện của 20-30 năm tới. Khi lựa chọn rút một lần, bạn sẽ mất đi những quyền lợi cực kỳ quan trọng:

Không có thẻ BHYT miễn phí: Người hưởng lương hưu được cấp thẻ BHYT với mức hưởng 95%. Ở tuổi già, chi phí khám chữa bệnh là một gánh nặng khổng lồ.
Mất đi “điểm tựa” cuối đời: Lương hưu được điều chỉnh tăng theo chỉ số giá tiêu dùng, đảm bảo bạn không bị trắng tay khi lạm phát xảy ra.
Gánh nặng cho con cái: Nhiều người quan niệm con cái là “BHXH tự nhiên”, nhưng thực tế áp lực cuộc sống hiện đại rất lớn. Có lương hưu giúp bạn tự chủ tài chính và giữ được sự tự tôn khi về già.

5. Lời kết: Vậy cuối cùng có nên rút BHXH không?

Việc rút BHXH một lần có thể là giải pháp tài chính cấp bách, nhưng về lâu dài, đó là một sự tổn thất lớn. Nếu không thật sự rơi vào hoàn cảnh ngặt nghèo không còn cách nào khác, các chuyên gia luôn khuyên người lao động nên bảo lưu thời gian đóng hoặc tiếp tục tham gia để hưởng lương hưu.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn trả lời được câu hỏi có nên rút BHXH để đưa ra quyết định sáng suốt nhất cho tương lai của chính mình.