Bảo Hiểm Xã Hội, Kinh nghiệm & giải đáp

Chậm Đóng, Không Đóng BHXH: Doanh Nghiệp Có Thể Bị Phạt Đến 1 Tỷ Đồng

Bảo hiểm xã hội (BHXH) là chế độ an sinh quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi cho người lao động trong quá trình làm việc và sau khi nghỉ hưu. Tuy nhiên hiện nay, tình trạng doanh nghiệp không đóng BHXH hoặc chậm đóng BHXH vẫn diễn ra khá phổ biến tại nhiều nơi.

Vậy công ty không đóng BHXH có vi phạm pháp luật không? Người lao động bị ảnh hưởng quyền lợi gì? Mức xử phạt theo quy định mới nhất ra sao? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ toàn bộ quy định pháp luật Việt Nam liên quan đến vấn đề này.

Không Đóng BHXH Là Gì?

Không đóng BHXH là hành vi doanh nghiệp hoặc người sử dụng lao động không thực hiện nghĩa vụ tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động theo quy định của pháp luật.

Hành vi này có thể bao gồm:

Không đăng ký BHXH cho người lao động
Trốn đóng BHXH
Chậm đóng BHXH
Đóng không đúng mức lương
Không đóng đủ số người thuộc diện bắt buộc

Theo quy định hiện hành, đây là hành vi vi phạm pháp luật lao động và pháp luật bảo hiểm xã hội.

Người Lao Động Nào Bắt Buộc Phải Đóng BHXH?

Theo Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người lao động làm việc theo:

Hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng trở lên
Hợp đồng không xác định thời hạn
Hợp đồng xác định thời hạn
Hợp đồng thời vụ

… đều thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Điều này đồng nghĩa rằng nếu người lao động ký hợp đồng đúng quy định mà công ty không đóng BHXH thì doanh nghiệp đang vi phạm pháp luật.

Nguồn tham khảo:

Luật BHXH 2014: https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bao-hiem/Luat-bao-hiem-xa-hoi-2014-259700.aspx

Công Ty Không Đóng BHXH Có Bị Phạt Không?

Câu trả lời là CÓ.

Theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP, doanh nghiệp không đóng BHXH cho người lao động có thể bị xử phạt hành chính rất nặng.

Mức phạt cụ thể

Doanh nghiệp có thể bị phạt:

Từ 12% đến 15% tổng số tiền phải đóng BHXH
Tối đa lên đến 75 triệu đồng

Ngoài ra còn buộc:

Truy đóng toàn bộ số tiền BHXH còn thiếu
Nộp tiền lãi chậm đóng
Hoàn trả quyền lợi cho người lao động

Nguồn:

Nghị định 12/2022/NĐ-CP: https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Lao-dong-Tien-luong/Nghi-dinh-12-2022-ND-CP-xu-phat-vi-pham-hanh-chinh-linh-vuc-lao-dong-482876.aspx

Không Đóng BHXH — *Người Lao Động Nào Bắt Buộc Phải Đóng BHXH?*

Trốn Đóng BHXH Có Thể Bị Xử Lý Hình Sự

Không chỉ bị phạt hành chính, doanh nghiệp cố tình trốn đóng BHXH còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Theo Điều 216 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi 2017:

Người sử dụng lao động gian dối hoặc trốn đóng BHXH từ:

6 tháng trở lên
Gây thiệt hại lớn cho người lao động

… có thể bị:

Phạt tiền đến 1 tỷ đồng
Hoặc phạt tù đến 7 năm

Nguồn:

Bộ luật Hình sự 2015: https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Trach-nhiem-hinh-su/Bo-luat-Hinh-su-2015-296661.aspx

Không Đóng BHXH Người Lao Động Bị Ảnh Hưởng Gì?

Khi doanh nghiệp không đóng BHXH, người lao động sẽ mất rất nhiều quyền lợi quan trọng như:

Không được hưởng chế độ ốm đau

Nếu nghỉ bệnh hoặc nằm viện, người lao động sẽ không được thanh toán chế độ BHXH.

Không được hưởng thai sản

Lao động nữ sinh con nhưng công ty không đóng BHXH sẽ có nguy cơ:

Không nhận trợ cấp thai sản
Không được nghỉ hưởng chế độ theo quy định

Không được hưởng bảo hiểm thất nghiệp

Khi nghỉ việc:

Không đủ điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp
Không được hỗ trợ học nghề

Ảnh hưởng đến lương hưu sau này

Thời gian không đóng BHXH sẽ không được cộng dồn để tính:

Lương hưu
Chế độ tử tuất
Trợ cấp về sau

Làm Sao Để Biết Công Ty Có Đóng BHXH Hay Không?

Người lao động có thể kiểm tra bằng nhiều cách:

Tra cứu online

Có thể tra cứu trực tiếp tại cổng BHXH Việt Nam:

https://baohiemxahoi.gov.vn

Dùng ứng dụng VssID

Ứng dụng VssID cho phép kiểm tra:

Quá trình đóng BHXH
Mức đóng
Đơn vị tham gia
Thời gian đóng bảo hiểm

Kiểm tra qua sổ BHXH

Nếu doanh nghiệp đã chốt sổ, người lao động có thể xem:

Thời gian tham gia
Mức đóng
Công ty đóng BHXH

Công Ty Không Đóng BHXH Phải Làm Gì?

Nếu phát hiện công ty không đóng BHXH, người lao động nên thực hiện các bước sau:

1. Trao đổi trực tiếp với công ty

Nhiều trường hợp doanh nghiệp:

Chậm thủ tục
Sai thông tin hồ sơ
Chưa cập nhật dữ liệu

Nên cần trao đổi trước để xác minh.

2. Gửi đơn khiếu nại

Người lao động có thể gửi đơn đến:

Cơ quan BHXH
Thanh tra Sở Lao động
Liên đoàn lao động

3. Khởi kiện doanh nghiệp

Nếu doanh nghiệp cố tình không giải quyết, người lao động có thể:

Khởi kiện ra tòa
Yêu cầu truy đóng BHXH
Đòi bồi thường quyền lợi

Người Lao Động Có Được Tự Nguyện Không Đóng BHXH Không?

Nhiều người hiện nay muốn nhận lương cao hơn nên thỏa thuận với công ty để không đóng BHXH. Tuy nhiên điều này tiềm ẩn rất nhiều rủi ro.

Theo quy định pháp luật:

BHXH bắt buộc không phải lựa chọn cá nhân
Thuộc trách nhiệm bắt buộc của doanh nghiệp và người lao động

Do đó dù hai bên có thỏa thuận miệng thì vẫn trái quy định pháp luật.

Nghỉ Việc Nhưng Công Ty Chưa Đóng BHXH Phải Làm Sao?

Đây là tình trạng khá phổ biến hiện nay.

Nếu nghỉ việc nhưng công ty còn nợ BHXH:

Người lao động chưa thể chốt sổ
Không thể hưởng thất nghiệp
Không thể rút BHXH một lần

Trong trường hợp này nên:

Liên hệ công ty yêu cầu xử lý
Gửi đơn lên cơ quan BHXH
Yêu cầu xác nhận thời gian đã đóng

Để tránh bị xử phạt và ảnh hưởng uy tín doanh nghiệp, cần:

Ký hợp đồng đúng quy định
Đóng BHXH đầy đủ đúng hạn
Báo tăng giảm lao động kịp thời
Quản lý hồ sơ nhân sự chặt chẽ

Nhiều doanh nghiệp hiện nay lựa chọn sử dụng dịch vụ cung ứng lao động chuyên nghiệp từ Human Power để hỗ trợ:

Cung ứng lao động
Quản lý hồ sơ nhân sự
Hỗ trợ BHXH
Tuyển dụng nhân sự
Tư vấn lao động

Điều này giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý và tiết kiệm thời gian quản lý nhân sự.

Những Hiểu Lầm Thường Gặp Về Việc Không Đóng BHXH

“Làm thời vụ không cần đóng BHXH”

Sai. Nếu hợp đồng từ đủ 1 tháng trở lên vẫn phải tham gia BHXH bắt buộc.

“Công ty nhỏ không cần đóng BHXH”

Sai. Dù doanh nghiệp lớn hay nhỏ đều phải đóng BHXH nếu có lao động thuộc diện bắt buộc.

“Không đóng BHXH để nhận lương cao hơn”

Trước mắt có thể nhận thêm vài triệu đồng, nhưng về lâu dài người lao động mất rất nhiều quyền lợi:

Thai sản
Thất nghiệp
Hưu trí
Ốm đau

Kết Luận

Tình trạng không đóng BHXH hiện nay vẫn đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của rất nhiều người lao động. Theo pháp luật Việt Nam, doanh nghiệp bắt buộc phải tham gia BHXH cho người lao động thuộc diện quy định.

Nếu phát hiện công ty không đóng BHXH, người lao động nên: