Lưu ý: Bài viết được Human Power tổng hợp từ Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP của Chính phủ và thông tin từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, nhằm giúp doanh nghiệp và người lao động cập nhật các quy định mới nhất.
Từ ngày 10/9/2026, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, bổ sung các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội. Trong đó, hành vi chậm đóng BHXH bắt buộc sẽ bị xử lý nghiêm với nhiều mức xử phạt khác nhau tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.
Bên cạnh tiền phạt, doanh nghiệp còn có thể phải truy thu số tiền BHXH còn thiếu, nộp lãi chậm đóng và thực hiện các biện pháp khắc phục theo quy định.
Tóm tắt quy định mới về chậm đóng BHXH bắt buộc
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Văn bản áp dụng | Nghị định 283/2026/NĐ-CP |
| Ngày có hiệu lực | 10/9/2026 |
| Cảnh cáo | Số tiền vi phạm dưới 400.000 đồng |
| Mức phạt theo tỷ lệ | 12% – 15% số tiền chậm đóng |
| Mức phạt tối đa | 75.000.000 đồng |
| Tiền lãi chậm đóng | 0,03%/ngày |
| Biện pháp bổ sung | Truy thu, lập hồ sơ, đóng đủ BHXH |
Từ ngày 01/7/2026, mức đóng BHXH bắt buộc cũng được điều chỉnh
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc được điều chỉnh theo mức tham chiếu mới.
Cụ thể:
- Mức thấp nhất: tăng từ 2.340.000 đồng/tháng lên 2.530.000 đồng/tháng.
- Mức cao nhất: tăng từ 46.800.000 đồng/tháng lên 50.600.000 đồng/tháng (bằng 20 lần mức tham chiếu).
- Tổng tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc vẫn giữ ở mức 32%, trong đó:
- Người lao động đóng 10,5%.
- Người sử dụng lao động đóng 21,5%.
Doanh nghiệp cần rà soát mức lương làm căn cứ đóng BHXH để bảo đảm thực hiện đúng quy định, tránh phát sinh vi phạm.
Các mức xử phạt hành vi chậm đóng BHXH bắt buộc từ ngày 10/9/2026
1. Phạt cảnh cáo
Người sử dụng lao động bị phạt cảnh cáo nếu số tiền vi phạm tính tại thời điểm lập biên bản dưới 400.000 đồng.
Đây là mức xử lý áp dụng đối với các trường hợp vi phạm có giá trị nhỏ.
2. Phạt tiền theo số lượng người lao động chưa đăng ký hoặc đăng ký chưa đầy đủ
Theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP, trường hợp không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, sau thời hạn luật định vẫn chưa khắc phục (không thuộc trường hợp trốn đóng), sẽ bị xử phạt như sau:
| Số lượng người lao động | Mức phạt |
|---|---|
| Dưới 10 người | 5 – 10 triệu đồng |
| Từ 10 đến dưới 50 người | 10 – 15 triệu đồng |
| Từ 50 đến dưới 100 người | 15 – 20 triệu đồng |
| Từ 100 đến dưới 300 người | 20 – 30 triệu đồng |
| Từ 300 đến dưới 500 người | 30 – 40 triệu đồng |
| Từ 500 đến dưới 700 người | 40 – 50 triệu đồng |
| Từ 700 đến dưới 1.000 người | 50 – 60 triệu đồng |
| Từ 1.000 người trở lên | 60 – 75 triệu đồng |
Mức xử phạt tăng theo quy mô lao động nhằm nâng cao tính răn đe và bảo vệ quyền lợi của người lao động.
3. Phạt từ 12% đến 15% số tiền chậm đóng BHXH
Đối với hành vi:
- Chậm đóng BHXH bắt buộc.
- Đóng không đầy đủ số tiền phải đóng.
- Không đóng sau thời hạn theo quy định nhưng chưa bị xác định là trốn đóng.
Doanh nghiệp có thể bị xử phạt:
- Từ 12% đến 15% tổng số tiền chậm đóng tại thời điểm lập biên bản.
- Mức phạt tối đa không quá 75 triệu đồng.
Ngoài tiền phạt, doanh nghiệp còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục
Ngoài xử phạt hành chính, doanh nghiệp còn phải:
Lập hồ sơ tham gia BHXH
Đăng ký hoặc bổ sung đầy đủ người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
Truy thu số tiền BHXH chưa đóng
Cơ quan BHXH sẽ yêu cầu truy thu toàn bộ số tiền còn thiếu.
Nộp lãi chậm đóng
Doanh nghiệp phải nộp thêm:
0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày chậm đóng.
Khoản tiền này có thể tăng đáng kể nếu tình trạng chậm đóng kéo dài.
Doanh nghiệp cần làm gì để tránh bị xử phạt?
Để hạn chế rủi ro pháp lý, doanh nghiệp nên:
- Đăng ký đầy đủ người lao động thuộc diện tham gia BHXH.
- Đóng BHXH đúng thời hạn theo quy định.
- Rà soát mức lương làm căn cứ đóng BHXH sau khi mức tham chiếu được điều chỉnh.
- Kiểm tra định kỳ hồ sơ BHXH của doanh nghiệp.
- Cập nhật kịp thời các quy định mới về lao động và bảo hiểm xã hội.
Việc tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ BHXH không chỉ giúp doanh nghiệp tránh bị xử phạt mà còn bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho người lao động.
Human Power đồng hành cùng doanh nghiệp
Human Power cung cấp các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp trong lĩnh vực:
- Tư vấn chính sách BHXH mới.
- Tư vấn pháp luật lao động.
- Cung ứng và quản lý nguồn nhân lực.
- Hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật các quy định mới về BHXH, thuế và lao động.
Nếu doanh nghiệp cần tư vấn về chính sách BHXH hoặc giải pháp nhân sự, đội ngũ Human Power luôn sẵn sàng hỗ trợ.
Câu hỏi thường gặp
Chậm đóng BHXH dưới 400.000 đồng có bị phạt không?
Có. Theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP, trường hợp số tiền vi phạm dưới 400.000 đồng sẽ bị phạt cảnh cáo.
Doanh nghiệp chậm đóng BHXH có phải nộp lãi không?
Có. Ngoài tiền phạt, doanh nghiệp phải nộp 0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày chậm đóng.
Mức phạt cao nhất đối với hành vi chậm đóng BHXH là bao nhiêu?
Mức xử phạt hành chính tối đa là 75.000.000 đồng, tùy theo hành vi và quy mô vi phạm.
Kết luận
Việc Nghị định số 283/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 10/9/2026 cho thấy cơ quan quản lý đang tăng cường kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội. Doanh nghiệp cần chủ động thực hiện đúng quy định về đăng ký, đóng BHXH và cập nhật chính sách mới để tránh các khoản xử phạt, truy thu và tiền lãi phát sinh.
Nguồn tham khảo
- Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15.
- Nghị định số 283/2026/NĐ-CP ngày 15/7/2026 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội.
- Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
- Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.
Xem thêm bài viết: Chậm nhận lương hưu, trợ cấp BHXH trên 6 tháng: Người dân cần lưu ý điều gì?
